5 Bijwerkingen van Hypnose: Hoe Ze Zich Verhouden tot Psychotherapie en Medicatie

Hypnose is een bijzondere staat van de geest. Tijdens hypnose is de geest ontspannen en tegelijkertijd uitzonderlijk gefocust. In deze toestand is de geest zeer suggestibel, wat snelle veranderingen mogelijk maakt. Daarom maakt hypnose therapieën buitengewoon effectief. Toch bestaan er veel misverstanden over hypnose, waaronder de angst voor bijwerkingen.

Dus, wat zijn de “gevaren van hypnose”? En hoe verhouden deze zich tot de bijwerkingen van psychotherapie en veelgebruikte medicijnen?

Belangrijkste inzichten

• Hypnotherapie werkt anders: het onderdrukt geen symptomen maar herprogrammeert onderbewuste patronen, waardoor diepgaande en blijvende verandering mogelijk wordt — niet alleen rond het oorspronkelijke probleem, maar in bredere levensgebieden.
• Hypnose is een natuurlijke en veilige mentale staat van diepe focus en ontspanning — geen gedachtencontrole. Bijwerkingen komen zelden voor en zijn meestal mild.
• Vaak genoemde bijwerkingen (zoals een lichte hoofdpijn, wat duizeligheid of slaperigheid) zijn tijdelijk en veel minder ingrijpend dan de risico’s van veel medicijnen of zelfs sommige vormen van gesprekstherapie.
• Het meest voorkomende “bij-effect” van hypnose is positief: cliënten ervaren vaak verbeteringen op meerdere levensgebieden omdat hypnotherapie werkt op het niveau van onderbewuste patronen. Denk aan meer zelfvertrouwen, emotionele balans, betere concentratie en een dieper gevoel van veiligheid.
• Vals geheugen ontstaat alleen bij ondeskundig gebruik van hypnose. Een ervaren hypnotherapeut stuurt niet, interpreteert geen herinneringen en werkt op een veilige manier met de innerlijke beleving van de cliënt.
• Emotionele ontlading tijdens hypnose is geen nadeel, maar juist onderdeel van heling. Mensen verwerken emoties in een veilige setting en voelen daarna opluchting in plaats van herbeleving.
• Psychotherapie en medicatie hebben ook bijwerkingen, soms aanzienlijk. Gesprekstherapie kan bij sommige mensen leiden tot toename van klachten, emotionele ontregeling of vroegtijdig afhaken. Medicatie kan leiden tot afhankelijkheid, afkickklachten, emotionele afvlakking en lichamelijke bijwerkingen.

Algemene Aanbevelingen

De gerenommeerde Mayo Clinic beveelt hypnose aan als een veilige en effectieve aanvullende therapie, die vaak naast reguliere medische behandelingen wordt gebruikt.

Als je hypnotherapie overweegt, is het essentieel om een goed opgeleide en gecertificeerde professional te kiezen. Een geldige certificering garandeert dat de therapeut een grondige opleiding heeft gevolgd, over de juiste expertise beschikt en zich blijft ontwikkelen via professionele nascholing.

Ik ben gecertificeerd door de International Association of Counselors and Therapists, een organisatie die hoge standaarden hanteert en een strikte ethische code afdwingt.

Hoewel hypnotherapie zeer heilzaam kan zijn, hebben mensen met ernstige psychische aandoeningen mogelijk een gespecialiseerde professional nodig om hen te begeleiden.

Bijwerkingen van Hypnose

Volgens een artikel van de Mayo Clinic over hypnose zijn negatieve reacties of bijwerkingen van hypnose zeldzaam. Mogelijke bijwerkingen zijn:

• Hoofdpijn
• Slaperigheid
• Duizeligheid
• Angst of onrust
• Het ontstaan van valse herinneringen

Laten we deze mogelijke risico’s van hypnose in meer detail bekijken.

Hoofdpijn na Hypnose

De belangrijkste oorzaken van hoofdpijn zijn leefstijlfactoren en kunnen vermeden worden:

• Alcohol
• Bepaalde voedingsmiddelen
• Veranderingen in slaapritme of slaaptekort
• Slechte lichaamshouding
• Maaltijden overslaan
• Stress

Hoofdpijn kan ook veroorzaakt worden door aandoeningen. De Wereldgezondheidsorganisatie stelt dat hoofdpijnaandoeningen tot de meest voorkomende stoornissen van het zenuwstelsel behoren.

Migraine, spanningshoofdpijn (TTH) en hoofdpijn door medicatie-overgebruik zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de ziektelast in de bevolking.

Alleen al migraine staat wereldwijd op de zesde plaats van aandoeningen die leiden tot jaren van leven met een beperking. Samen staan hoofdpijnstoornissen zelfs op de derde plaats.

In tegenstelling hiermee zijn hoofdpijnen als bijwerking van hypnose zeldzaam en van korte duur. Ze kunnen optreden door de emotionele intensiteit van de sessie, vooral bij cliënten die gevoelig zijn voor hoofdpijn. Ze blijven echter niet aanhouden en keren meestal niet terug.

Tegelijkertijd hebben meerdere onderzoeken aangetoond dat hypnotherapie juist effectief kan zijn in het verminderen van zowel kortdurende als chronische hoofdpijn. Het biedt daarmee een veelbelovende aanpak voor mensen met terugkerende hoofdpijnklachten.

Duizeligheid en Slaperigheid na Hypnose

De meest voorkomende oorzaken van slaperigheid zijn slaapgebrek en slaapstoornissen zoals apneu en slapeloosheid. Andere oorzaken van slaperigheid zijn:

• Depressie en andere psychische klachten
• Bepaalde medicijnen
• Medische aandoeningen die het brein of lichaam beïnvloeden

Duizeligheid kan veel verschillende oorzaken hebben, zoals:

• Problemen met het evenwichtsorgaan
• Wagen- of zeeziekte
• Bijwerkingen van medicijnen
• Onderliggende gezondheidsproblemen zoals slechte doorbloeding, infecties of letsel

Tijdens hypnose komt de geest in een diep ontspannen toestand terecht, waarbij de hersenactiviteit vertraagt op een manier die lijkt op de overgang van waken naar slaap of van slaap naar waken.

Soms kan een cliënt zelfs in slaap vallen, vooral wanneer hij of zij volledig ontspannen is en passief luistert naar de kalme, positieve suggesties van de therapeut. Dit is volkomen natuurlijk en doet niets af aan de effectiviteit van de sessie.

Direct na een diepe hypnotische trance kunnen sommige cliënten kortstondig duizeligheid of lichtheid in het hoofd ervaren. Dit komt doordat de aandacht langere tijd naar binnen was gericht, vergelijkbaar met het licht gedesoriënteerde gevoel dat je kunt hebben als je net wakker wordt uit een diepe slaap.

Een bekwame hypnotherapeut zorgt er echter altijd voor dat de cliënt volledig georiënteerd is voordat hij of zij opstaat en de praktijk verlaat. De cliënt wordt geleidelijk teruggebracht naar normale waakzaamheid en bewustzijn van de omgeving, zodat duizeligheid of slaperigheid wordt voorkomen.

Het Ontstaan van Valse Herinneringen tijdens Hypnose

Je herinneringen worden gevormd op basis van zintuiglijke waarnemingen van gebeurtenissen uit het verleden. Toch filtert je brein voortdurend binnenkomende informatie en slaat het alleen de belangrijkste signalen op.

Slechts een klein deel van alle zintuiglijke informatie die je kunt waarnemen bereikt je bewustzijn. Zelfs die signalen interpreteer je door de bril van je eerdere ervaringen en overtuigingen. Het resultaat is dat ieder mens een unieke, subjectieve weergave van de werkelijkheid beleeft.

Dit zie je bijvoorbeeld terug in strafrechtelijke onderzoeken, waar getuigen zich vaak hetzelfde voorval op totaal verschillende—soms zelfs tegenstrijdige—manieren herinneren.

Bovendien kunnen volledig onjuiste herinneringen ontstaan. Onderzoek naar geheugenimplantatie toont aan dat zo’n 30% van de deelnemers zich gebeurtenissen kon “herinneren” die nooit daadwerkelijk hebben plaatsgevonden—zonder dat daar hypnose aan te pas kwam.¹

Wil je het verschil begrijpen tussen objectieve werkelijkheid en persoonlijke waarneming? Bekijk dan deze video:

In hypnotherapie gaat het niet om de vraag: “Is dit precies zo gebeurd?” Zoals bekend hypnotherapeut Gil Boyne uitlegt in zijn boek Transforming Therapy: A New Approach to Hypnotherapy:

“Wat cliënten vertellen is hun waarheid, en dat is wat therapeutisch verwerkt moet worden.”

Een bekwame hypnotherapeut werkt met de bestaande herinneringen van de cliënt en zorgt ervoor dat er geen valse herinneringen worden geïmplanteerd—zeker niet over gevoelige onderwerpen zoals seksueel of lichamelijk misbruik. Dergelijke herinneringen kunnen schadelijk zijn, maar zijn eenvoudig te voorkomen door geen suggestieve uitspraken te doen of de woorden van de cliënt te interpreteren.

Emotionele Onrust tijdens Hypnose

Zelfs als je je bewust bent van gebeurtenissen uit het verleden en begrijpt hoe deze je huidige leven beïnvloeden, stelt hypnose je in staat om deze herinneringen op een veel diepere, emotionele laag te benaderen.

Veel cliënten die hypnotherapie zoeken, zijn zich al bewust van pijnlijke of traumatische ervaringen uit hun verleden. Buiten de therapie om merken ze echter dat ze deze herinneringen steeds opnieuw herbeleven—alsof ze erin vastzitten—zonder er daadwerkelijk iets mee op te lossen. In hypnose kunnen deze herinneringen op een gestructureerde en begeleide manier worden herbeleefd. Dat kan intens emotioneel zijn, maar ook diep helend.

Het onderdrukken van emoties die verbonden zijn aan traumatische ervaringen kan leiden tot ernstige psychische klachten, zoals chronische angst, emotionele afvlakking, of zelfs fysieke symptomen zoals gewichtstoename. Hypnotherapie is bijzonder effectief in het helpen verwerken van deze onderdrukte emoties en het bieden van verlichting.

Hypnose wordt al meer dan een eeuw succesvol ingezet voor traumaverwerking. Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog werd hypnotherapie effectief toegepast bij soldaten met ‘oorlogsvermoeidheid’—wat we nu posttraumatische stressstoornis (PTSS) noemen.
Veel soldaten die hun traumatische ervaringen niet konden verwerken op het slagveld, ontwikkelden ernstige PTSS-klachten. Dankzij hypnose kregen ze toegang tot deze emotionele herinneringen en konden ze ze alsnog verwerken, met aanzienlijke verlichting tot gevolg.²³

Een bekwame hypnotherapeut begeleidt de cliënt door een gestructureerd proces waarbij emotionele spanning wordt losgelaten en traumatische ervaringen op een veilige en bekrachtigende manier worden herkaderd. Hierdoor worden emoties volledig verwerkt en geïntegreerd, wat voorkomt dat er blijvende onrust achterblijft na de sessie.

Na een intensieve sessie van transformationele hypnotherapie voelen cliënten zich vaak moe, maar tegelijkertijd bevrijd—alsof ze eindelijk iets hebben losgelaten dat al jaren zwaar op hen drukte.

De Meest Voorkomende Bijwerking van Hypnose

De meest voorkomende bijwerking van hypnose die ik bij mijn cliënten zie, is dat meerdere klachten tegelijkertijd verbeteren.

Dat komt doordat hypnotherapie werkt op diepere lagen—bij de kern van het probleem. Het pakt beperkende overtuigingen aan, automatische gedachtepatronen en ingesleten gedragingen.

Door deze onbewuste programma’s te veranderen, ontstaat er vaak een domino-effect. Cliënten merken dat hun:

• zelfvertrouwen toeneemt
• veerkracht groeit
• focus en concentratie verbeteren
• concentratie verbeteren
• emotionele balans versterkt wordt

Als gevolg daarvan verbeteren ook andere aspecten van hun leven, zoals relaties, werk en algeheel welzijn—zelfs als deze gebieden niet het directe doel van de therapie waren.

Een van de meest verrassende bijwerkingen die ik regelmatig zie, is dat cliënten zich veel veiliger voelen in het verkeer en met meer vertrouwen autorijden—ook al kwamen ze daar nooit specifiek voor in therapie.

Twijfel je of hypnose wel veilig is? Je bent niet de enige — veel van mijn cliënten hadden precies diezelfde zorgen voordat ze begonnen. Daarom werk ik met een gestructureerd en zeer effectief programma van vijf sessies, waarin jij altijd de controle houdt, volledig bewust bent, en zorgvuldig wordt begeleid. Wil je ontdekken of hypnotherapie iets voor jou is? Boek dan een gratis kennismakingsgesprek — geheel vrijblijvend, puur voor helderheid.

Wanneer Praattherapie Tekortschiet: Onbedoelde Bijwerkingen van Psychotherapie

Psychotherapie wordt algemeen beschouwd als de standaardaanpak binnen de geestelijke gezondheidszorg. Het wordt vaak als veilig en behulpzaam gezien, zeker in vergelijking met minder conventionele methoden zoals hypnotherapie, die sommige mensen nog altijd met enige scepsis benaderen.

In mijn praktijk ontmoet ik regelmatig cliënten die al een langdurig traject in de psychotherapie hebben doorlopen. Ze vertellen mij dat ze inmiddels veel beter begrijpen waar hun problemen vandaan komen, maar dat ze zich emotioneel nog precies hetzelfde voelen. Ondanks al die inzichten ervaren ze nog steeds angst, spanning of emotionele pijn.

Hoewel psychotherapie veel mensen kan helpen, is het belangrijk om te erkennen dat het ook onbedoelde bijwerkingen kan hebben. Deze effecten verschillen per persoon en zijn afhankelijk van de therapeutische aanpak, de persoonlijke situatie en de relatie tussen cliënt en therapeut.

1. Verergering van Klachten

Bij sommige mensen nemen de klachten toe tijdens of na de therapie. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 5% tot 14% van de cliënten te maken krijgt met een verslechtering van symptomen. Dit wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals de gebruikte methode en de individuele gevoeligheid van de cliënt. ⁴

2. Emotionele Overbelasting

Het diepgaand bespreken van traumatische of zeer persoonlijke onderwerpen kan leiden tot hevige emotionele reacties. Zonder passende ondersteuning en voldoende copingstrategieën kan dit het dagelijks functioneren verstoren.

3. Het Ontstaan van Valse Herinneringen

Bepaalde therapeutische technieken—vooral die gericht zijn op het herbeleven van het verleden—kunnen onbedoeld leiden tot het ontstaan van valse herinneringen. Dit kan invloed hebben op relaties en het zelfbeeld van de cliënt.

4. Afhankelijkheid van de Therapeut

Een deel van de cliënten ontwikkelt een te sterke afhankelijkheid van hun therapeut, waardoor het moeilijker wordt om zelfstandig keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen. Dit kan persoonlijke groei en zelfvertrouwen in de weg staan. ⁵

5. Spanningen in Relaties

De inzichten die mensen tijdens therapie opdoen, kunnen ertoe leiden dat ze hun relaties anders gaan bekijken. Dit kan spanningen veroorzaken of zelfs leiden tot afstand nemen van familie of vrienden.

6. Stigma door Therapie

In sommige culturen of gemeenschappen rust nog steeds een taboe op psychologische hulp. Cliënten kunnen zich daardoor schamen of gestigmatiseerd voelen omdat ze in therapie zijn gegaan.

7. Hoge Uitval

Veel mensen stoppen voortijdig met psychotherapie. Het uitvalspercentage varieert van 30% tot 60%, afhankelijk van factoren zoals de relatie met de therapeut, het vertrouwen in de methode, en persoonlijke omstandigheden. ⁶

Het is belangrijk dat cliënten zich bewust zijn van deze mogelijke bijwerkingen en dat ze open kunnen communiceren met hun therapeut. Regelmatig bespreken hoe de therapie verloopt en waar nodig bijsturen kan helpen om risico’s te beperken.

Hypnotherapie versus Medicatie: Een Andere Benadering van Herstel

Angst, depressie en slaapproblemen komen tegenwoordig ontzettend vaak voor. Veel mensen krijgen medicijnen voorgeschreven om deze klachten te beheersen, maar die medicatie gaat vaak gepaard met bijwerkingen, zoals: afhankelijkheid, ontwenningsverschijnselen, emotionele afvlakking, seksuele disfunctie, andere lichamelijke klachten.

De meeste van mijn cliënten kiezen bewust voor hypnotherapie als alternatief voor medicatie, in de hoop op blijvende verandering in plaats van alleen symptoombestrijding.

Hypnotherapie werkt op een andere manier. In plaats van zich uitsluitend te richten op bewuste gedachten en gedragspatronen, spreekt hypnose het onderbewuste aan—waar automatische reacties, emoties en diepgewortelde overtuigingen zijn opgeslagen. Door op dit niveau te werken, ervaren cliënten vaak diepgaande veranderingen die verder gaan dan inzicht alleen, en die leiden tot echte emotionele transformatie.

Dat gezegd hebbende: beslissingen over het gebruik van medicijnen horen altijd in overleg met een gekwalificeerd arts of behandelaar genomen te worden.

Nieuwsgierig hoe je een professionele en veilige hypnotherapeut kiest? Lees: Hoe kies je de juiste hypnotherapeut?

Veelgebruikte Vrij Verkrijgbare Medicijnen

Veel mensen nemen zelfzorgmedicatie zonder echt stil te staan bij mogelijke bijwerkingen—omdat ze aannemen dat deze middelen volkomen veilig zijn. Een van de meest gebruikte vrij verkrijgbare medicijnen is aspirine, vaak aangeraden bij pijnklachten en voor hartgezondheid.

Toch heeft ook aspirine een lijst van bekende bijwerkingen, waaronder:

Hoewel zowel voorgeschreven als vrij verkrijgbare medicijnen hun plaats kunnen hebben, biedt hypnotherapie een aanpak zonder chemische bijwerkingen om emotionele en psychologische problemen aan te pakken. In plaats van symptomen te onderdrukken, werkt hypnose aan de onderliggende oorzaak—en helpt mensen om blijvende veranderingen te creëren in hun gedachten, gevoelens en gedrag.

Conclusies

• Hypnose is een veilige behandelvorm
• De bijwerkingen van hypnose zijn zeldzaam, mild en van korte duur
• In vergelijking met de bijwerkingen van veel, zelfs veelgebruikte medicijnen, zijn de bijwerkingen van hypnose verwaarloosbaar
• De positieve en vaak snelle resultaten van hypnotherapie wegen ruimschoots op tegen de zeldzame en milde bijwerkingen

Ben je nieuwsgierig naar hypnotherapie maar weet je niet zeker of het echt veilig is of bij je past? Je bent niet de enige — veel van mijn cliënten hadden dezelfde twijfels, en dat is volkomen begrijpelijk. Daarom bied ik een gestructureerd en effectief vijf-sessies-programma aan waarin je stap voor stap kennismaakt met hypnose — altijd in volledige bewustzijn en met een diep gevoel van veiligheid.

Wil je je rust en zelfvertrouwen vergroten? Ontvang dan mijn gratis hypnose-audio (in het Engels) — een cadeau van mij voor jou, als eerste zachte stap.

Laat me weten of je wil dat ik doorga met het volgende onderdeel: Duizeligheid en slaperigheid na hypnose.

FAQ: Bijwerkingen van Hypnose

Over de auteur

Olga Willemsen, Ph.D., is een meertalige hypnotherapeut en transformatief coach die cliënten helpt bij het overwinnen van angst, burn-out en emotioneel eetgedrag via diepgaand onderbewust werk. Meer over Olga →

Referenties

1. Otgaar H, Howe ML, Patihis L. What science tells us about false and repressed memories. Memory. 2022 Jan;30(1):16-21. doi: 10.1080/09658211.2020.1870699. Epub 2021 Jan 12. PMID: 33435830. ↩︎
2. Smith, G. Elliot., Pear, T. H. (1918). Shell shock and its lessons. 2d ed. Manchester: University press. ↩︎
3. Brown, W. (1923) Clinical: William Brown. Psychopathology and Dissociation. British Medical Journal, Vol. I, 1920, p. 139 et seq.. International Journal of Psychoanalysis 4:335 ↩︎
4. De Smet, M. M., Acke, E., Cornelis, S., Truijens, F., Notaerts, L., Meganck, R., & Desmet, M. (2024). Understanding “patient deterioration” in psychotherapy from depressed patients’ perspectives: A mixed methods multiple case study. Psychotherapy Research, 35(3), 486–500. https://doi.org/10.1080/10503307.2024.2309286 ↩︎
5. Linden M, Schermuly-Haupt ML. Definition, assessment and rate of psychotherapy side effects. World Psychiatry. 2014 Oct;13(3):306-9. doi: 10.1002/wps.20153. PMID: 25273304; PMCID: PMC4219072. ↩︎
6. Gerke L, Meyrose AK, Ladwig I, Rief W, Nestoriuc Y. Frequencies and Predictors of Negative Effects in Routine Inpatient and Outpatient Psychotherapy: Two Observational Studies. Front Psychol. 2020 Aug 25;11:2144. doi: 10.3389/fpsyg.2020.02144. PMID: 32982878; PMCID: PMC7478145. ↩︎